Szesnaście książek na krótkiej liście. Radom czeka na finał Gombrowicza

W literackim wyścigu zrobiło się już naprawdę ciasno. Kapituła Nagrody im. Witolda Gombrowicza wybrała szesnaście książek z rekordowej puli 120 zgłoszeń i tym samym zamknęła pierwszy, najgłośniejszy etap tegorocznej selekcji. Z tego grona wkrótce zostanie wyłoniona piątka nominowanych, a finał tradycyjnie odbędzie się podczas festiwalu Opętani Literaturą w Radomiu. Na liście nie ma jednej modnej formuły – są opowiadania, autofikcja i proza, która wymyka się prostym szufladkom.

• Z setki dwudziestu zgłoszeń wyłoniła się szesnastka i widać w niej szeroki oddech prozy
• We wrześniu zapadnie werdykt a Gombrowiczowa nagroda ma już mocną pozycję w Radomiu

Z setki dwudziestu zgłoszeń wyłoniła się szesnastka i widać w niej szeroki oddech prozy

W tym roku kapituła miała z czego wybierać. 120 zgłoszonych książek to najwyższy wynik w historii nagrody, a taki nadmiar zwykle oznacza jedno – rynek żyje, autorzy próbują nowych form, a proza coraz częściej odsuwa się od jednego, łatwego do sklasyfikowania modelu.

Jerzy Franczak, przewodniczący jury, zwraca uwagę, że wśród zgłoszeń nie dominowała klasyczna, gatunkowa proza. Częściej pojawiały się hybrydy, książki z pogranicza, teksty mieszające rejestry i tonacje.

„gatunki zmieszane”

W finale tego etapu znalazły się:

• Marcin Oskar Czarnik, Trzy dni, trzy noce – Filtry
• Marcin Czub, Natura dziury – Ha!art
• Maciej Dobosiewicz, Laszowanie – Nisza
• Dorota Grabek, Zmartwychwstanki – Czarne
• Michał Kłodawski, Bóg Zero Jeden – Wydawnictwo IX
• Emila Konwerska, Rzeczy robione specjalnie – ArtRage
• Arek Kowalik, Dźwięki ptaków – ArtRage
• Paweł Kozioł, Azard – Okoniny
• Karolina Krasny, Strefa II – Convivo
• Zofia Lorek, Stany przejściowe – Drzazgi
• Aleksandra Paduch, Trzewia – Czarne
• Kamil Piwowarski, Droga w górę, droga w dół – Austeria
• Marek Rosłan, Robale – Nisza
• Paweł Rzewuski, Krzywda – ArtRage
• Ishbel Szatrawska, Wyrok – Cyranka
• Ewa Tondys-Kohmann, Łupiny – Wydałem

To zestaw, który nie układa się w jeden prosty obraz. I właśnie dlatego może być ciekawy dla czytelnika – bo obok siebie stoją tytuły różne formalnie, tematycznie i temperamentalnie. Nagroda od początku lubiła takie napięcie, a nie literacką jednorodność.

We wrześniu zapadnie werdykt a Gombrowiczowa nagroda ma już mocną pozycję w Radomiu

Następny krok przyjdzie w czerwcu, gdy kapituła wskaże piątkę nominowanych. Ostateczny werdykt tradycyjnie poznamy we wrześniu podczas festiwalu Opętani Literaturą, który od lat mocno wiąże tę nagrodę z Radomiem. To właśnie tam ogłaszana jest laureatka albo laureat, a samo wydarzenie zdążyło już zbudować własny, rozpoznawalny rytm.

Nagroda została ustanowiona przez samorząd Radomia w 2015 roku, a po raz pierwszy wręczono ją rok później. Przyznawana jest za debiut rozumiany jako pierwsza albo druga książka autora, napisana prozą artystyczną w języku polskim. Stawka też nie jest symboliczna – główna nagroda wynosi 40 tys. zł, a od kilku edycji wszyscy nominowani otrzymują po 5 tys. zł dzięki wsparciu Samorządu Mazowsza.

Jest jeszcze wyróżnienie, które wykracza poza samą statuetkę. Jury przyznaje rezydencję literacką w Vence na południu Francji, miejscu silnie związanym z ostatnimi latami życia Witolda Gombrowicza. W skład kapituły wchodzą Joanna B. Bednarek, Weronika Murek, Katarzyna Sawicka-Mierzyńska, Jerzy Franczak, Piotr Kofta, Janusz Margański i Piotr Sadzik, a sekretarzem jest Tomasz Tyczyński. Organizatorem pozostają Prezydent Radomia i Muzeum Witolda Gombrowicza, przy honorowym patronacie Rity Gombrowicz.

na podstawie: Urząd Miasta Radom.