Pięcioro debiutantów walczy o 40 tys. zł. Festiwal Gombrowicza w Radomiu

Monodram, rozmowy o wolności pisania, improwizowany spektakl i koncerty – program festiwalu „Opętani literaturą” łączy literaturę z teatrem i muzyką. W Radomiu oraz we Wsoli pojawią się między innymi Kasia Lins, Fisz Emade Tworzywo, Weronika Murek i Justyna Bargielska. Najważniejszy moment nadejdzie podczas gali, gdy zostanie ogłoszona osoba, która otrzyma Nagrodę Literacką im. Witolda Gombrowicza.

• Pięć książek i jedna nagroda dla najlepszego debiutu
• Literatura, wolność i władza w programie festiwalu
• Po spotkaniach we Wsoli festiwal wróci do Radomia

Pięć książek i jedna nagroda dla najlepszego debiutu

Do tegorocznej Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza nominowano pięcioro autorów. Każdy z nich otrzyma 5 tys. zł, a zwycięzca lub zwyciężczyni – 40 tys. zł oraz możliwość udziału w miesięcznej rezydencji literackiej w Vence na południu Francji.

Wśród nominowanych znaleźli się:

• Marcin Oskar Czarnik za książkę „Trzy dni, trzy noce”, wydawnictwo Filtry,
• Marcin Czub za „Naturę dziury”, wydawnictwo Ha!art,
• Dorota Grabek za „Zmartwychwstanki”, wydawnictwo Czarne,
• Emilia Konwerska za „Rzeczy robione specjalnie”, wydawnictwo ArtRage,
• Arek Kowalik za „Dźwięki ptaków”, wydawnictwo ArtRage.

Spotkanie z nominowanymi poprowadzi Michał Nogaś. Rozmowa odbędzie się 26 września w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia”. Dzień później w Zespole Szkół Muzycznych w Radomiu zaplanowano galę finałową. Początek o godz. 17.00. Wtedy także wystąpi Fisz Emade Tworzywo.

Nagroda, ustanowiona przez radomski samorząd, trafia do autora pierwszej albo drugiej książki napisanej po polsku i należącej do prozy artystycznej. Po raz pierwszy przyznano ją w 2016 roku. Za organizację odpowiadają Prezydent Radomia i Muzeum Witolda Gombrowicza.

Literatura, wolność i władza w programie festiwalu

Tegoroczna edycja odbędzie się pod hasłem „Literatura, wolność, władza”. Rozmowy mają dotyczyć między innymi relacji pisarzy z władzą, znaczenia nagród literackich oraz granicy między przymusem a wolnością tworzenia.

Tomasz Tyczyński, sekretarz Nagrody Gombrowicza i kurator muzeum we Wsoli, zapowiada dyskusję o tym, czy wyróżnienia pomagają literaturze, czy mogą jej także przeszkadzać.

„W czasie festiwalowych spotkań będzie zatem rozmawiać o tym, jakie są relacje literatury i władzy, o władzy… sądzenia, czyli czy nagrody literackie pomagają, czy przeszkadzają literaturze, a także o tym, co ma władza do literatury i czy literatura to wolność”.

Festiwal rozpocznie się 18 września w Teatrze Powszechnym w Radomiu. Zuzanna Wiatr pokaże monodram „Dziewictwo”, zbudowany z tekstów Witolda Gombrowicza: „Dziewictwa”, „Ślubu”, „Iwony, księżniczki Burgunda”, „Przygód” i „Historii” z „Operetki”. Spektakl zdobył Grand Prix I Ogólnopolskiego Konkursu na Monodram Gombrowiczowski. Bezpłatne wejściówki można odebrać w kasie teatru.

W sobotę i niedzielę wydarzenia przeniosą się do Muzeum Witolda Gombrowicza we Wsoli. Zaplanowano tam spotkania z Weroniką Murek, pierwszą laureatką nagrody, oraz Barbarą Elmanowską, ubiegłoroczną laureatką. Po rozmowach wystąpi grupa I’mpro Impro, która przygotuje satyryczny spektakl inspirowany książkami obu autorek.

Niedzielny blok „Przymus i władza pisania” poświęcono Oldze Hund i Justynie Bargielskiej. Punktem wyjścia będą wznowienia ich książek – „Psów ras drobnych” i „Obsoletek”. Wieczór zakończy koncert Kasi Lins. Artystka zaprezentuje album „Obywatelka K.L.”, wydany pod koniec 2025 roku. Płyta jest artystycznym dialogiem z twórczością Grzegorza Ciechowskiego, a kilka miesięcy po premierze przyniosła wokalistce trzy statuetki Fryderyków.

Na wydarzenia we Wsoli będzie można dotrzeć bezpłatnym autobusem z przystanku PKP / Traugutta 02:

• 19 września – odjazd o godz. 15.10,
• 20 września – odjazd o godz. 16.10.

Po spotkaniach we Wsoli festiwal wróci do Radomia

Druga część programu obejmie film, historię emigracyjnej „Kultury” i dyskusję o roli jurorów w świecie literackich nagród. W MCSW „Elektrownia” pokazany zostanie film „Obcy” w reżyserii François Ozona. Na seans obowiązują bilety kupowane w kasie kina.

W Miejskiej Bibliotece Publicznej zaplanowano rozmowę o związkach Gombrowicza z paryską „Kulturą”. Paweł Rodak, Piotr Kłoczowski i Józef Olejniczak będą mówić także o tym, jak Jerzy Giedroyc wykorzystywał twórczość Gombrowicza i literaturę w swojej działalności.

Osobne spotkanie poświęcono „władzy sądzenia”. Z udziałem członków kapituły Nagrody Gombrowicza poruszone zostaną między innymi pytania o jawność obrad jury oraz o to, czy nagrody literackie nie przejmują części zadań przypisywanych krytyce literackiej.

Program festiwalu obejmuje:

• 18 września, godz. 18.00 – monodram „Dziewictwo” Zuzanny Wiatr w Teatrze Powszechnym w Radomiu,
• 19 września, godz. 16.00 – rozmowa z Weroniką Murek we Wsoli,
• 19 września, godz. 17.30 – spotkanie z Barbarą Elmanowską we Wsoli,
• 19 września, godz. 19.00 – spektakl grupy I’mpro Impro,
• 20 września, godz. 17.00 – rozmowa z Olgą Hund i Justyną Bargielską,
• 20 września, godz. 18.30 – koncert Kasi Lins „Obywatelka K.L.”,
• 23 września, godz. 17.30 – pokaz filmu „Obcy” w MCSW „Elektrownia”,
• 24 września, godz. 18.00 – dyskusja „Literatura i «Kultura»” w Miejskiej Bibliotece Publicznej,
• 25 września, godz. 19.00 – dyskusja jurorów Nagrody Gombrowicza „Władza sądzenia”,
• 26 września, godz. 18.00 – spotkanie z nominowanymi w MCSW „Elektrownia”,
• 27 września, godz. 17.00 – gala Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza i koncert Fisz Emade Tworzywo.

Wstęp na większość wydarzeń jest bezpłatny. Wyjątkiem pozostaje seans filmowy w „Elektrowni”. Na galę i koncert Fisz Emade Tworzywo potrzebne będą bezpłatne wejściówki, rozdawane 19 września w Muzeum Witolda Gombrowicza po spektaklu I’mpro Impro oraz 24 września w Miejskiej Bibliotece Publicznej po dyskusji o „Kulturze”.OGR

na podstawie: UM Radom.