Ponad 90 proc. szpitali powiatowych na minusie. Padło osiem żądań

W Warszawie przedstawiciele powiatów i szpitali pokazali skalę problemu, który coraz mocniej dotyka także placówki z regionu radomskiego. Analiza obejmująca 207 lecznic wykazała, że ponad 90 proc. z nich miało stratę na podstawowej działalności. Uczestnicy Szczytu Szpitali Powiatowych domagają się od rządu, Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia pieniędzy, jasnych decyzji oraz wzięcia odpowiedzialności za skutki centralnych regulacji.

• Radomski akcent w sporze o pieniądze dla szpitali
• Osiem postulatów dla rządu, Ministerstwa Zdrowia i NFZ
• Przyszłość szpitali ma obejmować także bezpieczeństwo mieszkańców

Radomski akcent w sporze o pieniądze dla szpitali

W spotkaniu uczestniczył starosta radomski Waldemar Trelka, członek Zarządu Związku Powiatów Polskich. Wraz z nim przyjechały Joanna Czerwińska, dyrektor Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych Starostwa Powiatowego w Radomiu, oraz dyrektorki szpitali w Iłży i Pionkach – Joanna Pionka i Bernarda Dudek.

Szczyt zorganizowały Związek Powiatów Polskich oraz Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych. W Pałacu Kultury i Nauki zgromadzili się starostowie, prezydenci miast, członkowie zarządów powiatów, dyrektorzy i prezesi lecznic oraz przedstawiciele instytucji odpowiedzialnych za ochronę zdrowia.

Samorządy przypominają, że nadzorują szpitale i podejmują decyzje właścicielskie, ale nie ustalają wysokości składki zdrowotnej, wycen świadczeń, ustawowych podwyżek ani limitów kształcenia personelu medycznego. To właśnie te decyzje wpływają na koszty placówek, a później na budżety powiatów.

„Nie przyjmiemy na siebie winy za system, którego reguły ustalają rządzący” – powiedział Andrzej Płonka, prezes Zarządu Związku Powiatów Polskich i starosta bielski.

Dane za 2025 rok, przedstawione podczas wydarzenia, pokazują, że problem nie dotyczy pojedynczych źle zarządzanych placówek. Jeżeli strata na podstawowej działalności występuje w ponad 90 proc. badanych szpitali, przyczyn trzeba szukać także w sposobie finansowania całego systemu.

„Nawet najlepszy starosta i najlepszy dyrektor nie zbilansują szpitala, jeżeli system każe mu leczyć za mniej, niż to leczenie kosztuje” – mówił Andrzej Płonka.

W stanowisku wskazano między innymi na zbyt niskie wyceny procedur, zajmowanie rachunków bankowych przez komorników, problemy z uzyskaniem kredytów oraz odległe terminy płatności za świadczenia już wykonane. Dla placówek oznacza to trudności z regulowaniem rachunków za personel, leki i diagnostykę, a dla samorządów – konieczność dokładania pieniędzy do leczenia kosztem innych zadań, takich jak szkoły, pomoc społeczna, piecza zastępcza czy transport publiczny.

Najświeższe wiadomości z Radomia czekają na stronie głównej radomski24.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.

Osiem postulatów dla rządu, Ministerstwa Zdrowia i NFZ

Uczestnicy spotkania przyjęli wspólne stanowisko skierowane do parlamentu, rządu, Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia. Dokument podpisali Andrzej Płonka oraz Waldemar Malinowski, prezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych.

Postulaty dotyczą zarówno bieżącego finansowania, jak i przyszłości sieci szpitali:

1. Rozstrzygnięcie sprawy ustawy płacowej i sfinansowanie podwyżek. Jeśli przepisy pozostaną bez zmian, koszty wynikających z nich podwyżek powinien pokryć budżet państwa.

2. Waloryzacja kontraktów związana z pozostałymi kosztami wynagrodzeń. Mechanizm ma obejmować wzrost płacy minimalnej osób nieobjętych ustawą płacową oraz wynagrodzenia pracowników zatrudnianych na umowach cywilnoprawnych.

3. Uwzględnienie w kontraktach wzrostu kosztów pozapłacowych. Chodzi o wydatki związane z codziennym funkcjonowaniem placówek, niezależne od wynagrodzeń.

4. Rzetelna wycena świadczeń. Stawki powinny odpowiadać rzeczywistym kosztom leczenia. Finansowania wymaga także gotowość szpitala do przyjęcia pacjenta, nawet gdy oddział nie jest w danym momencie w pełni obłożony.

5. Comiesięczne płatności za zrealizowane świadczenia. Regularne wpływy mają pozwolić lecznicom terminowo opłacać personel, leki, badania i pozostałe koszty.

6. Pilna restrukturyzacja zadłużenia i ograniczenie obciążeń samorządów. Proponowane rozwiązania powinny uwzględniać placówki podejmujące konsolidację oraz ograniczać odpowiedzialność powiatów za zobowiązania lecznicy przeznaczonej do likwidacji.

7. Jasne wskazanie odpowiedzialności za likwidację oddziałów i placówek. Minister zdrowia lub wojewodowie powinni określić w Schemacie Zabezpieczenia Opieki Szpitalnej, które oddziały albo całe podmioty mają zostać zamknięte.

8. Możliwość kontroli zarządzeń prezesa NFZ przez sądy administracyjne. Uczestnicy oczekują przepisów, które pozwolą na sądowoadministracyjne badanie tych decyzji.

Na spotkaniu nie pojawiła się minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda. Resort reprezentowali między innymi wiceminister Tomasz Maciejewski oraz przedstawiciele departamentów zajmujących się analizami, lecznictwem i sprawami prawnymi. Narodowy Fundusz Zdrowia reprezentowali zastępca prezesa Jakub Szulc i doradca prezesa Michał Dzięgielewski.

Nieobecność minister spotkała się z krytyką uczestników, którzy oczekiwali bezpośrednich odpowiedzi na pytania przekazane przed wydarzeniem. W ich ocenie rozmowa o zadłużeniu i przyszłości szpitali wymaga nie tylko deklaracji, lecz także wskazania konkretnych pieniędzy i terminów.

Przyszłość szpitali ma obejmować także bezpieczeństwo mieszkańców

Związek Powiatów Polskich deklaruje gotowość do rozmów o konsolidacji placówek, współpracy między nimi i zmianie profili działalności. Jednym z przedstawionych kierunków są szpitale powiatowe jako lokalne centra zdrowia, łączące leczenie szpitalne z diagnostyką, opieką ambulatoryjną, rehabilitacją i opieką długoterminową.

Takie zmiany muszą jednak wynikać z danych o potrzebach zdrowotnych i uwzględniać udział samorządów w decyzjach. Każda reorganizacja powinna jasno określać, gdzie pacjent otrzyma pomoc, ile będzie czekał i jak dotrze do placówki. Szpital przejmujący dodatkowe zadania musi mieć odpowiednią liczbę pracowników, kontrakt oraz możliwość przyjęcia kolejnych chorych. Dla mieszkańców powiatu radomskiego oznacza to, że sama zapowiedź zamknięcia lub połączenia oddziału nie może zastąpić planu zapewniającego dostęp do leczenia.

Podczas szczytu wskazywano również na znaczenie szpitali powiatowych w sytuacjach kryzysowych. Placówki te uczestniczyły w działaniach podczas pandemii COVID-19 i mogą być potrzebne w razie epidemii, katastrofy, zdarzeń masowych czy zagrożeń militarnych. Utrzymanie takiej gotowości wymaga jednak osobnego określenia zadań oraz finansowania.

„Gotowość na kryzys buduje się przed kryzysem. Szpitala zamkniętego z braku pieniędzy nie przywróci do działania żadna deklaracja o bezpieczeństwie państwa” – zaznaczył Andrzej Płonka.

Uczestnicy oczekują teraz od rządu, Ministerstwa Zdrowia i NFZ wskazania odpowiedzialnych instytucji, źródeł finansowania oraz terminów realizacji postulatów. Od tych decyzji zależy nie tylko sytuacja finansowa powiatów i lecznic, lecz także to, czy pacjenci będą mieli zapewnioną pomoc możliwie blisko miejsca zamieszkania.

na podstawie: Powiat Radomski.