Radom pamięta Czerwiec 76 i odwagę robotników w walce o wolność

Radom pamięta bohaterów Czerwca ’76 – wydarzenia sprzed 49 lat wciąż inspirują mieszkańców do wspólnego świętowania i refleksji nad wolnością oraz godnością pracy.

• Radomskie ulice żyją pamięcią o Czerwcu ’76
• Wyróżnienia i muzyczne akcenty na zakończenie tygodnia pamięci
• Jak Radom zapisał się w historii walki o prawa pracownicze

Radomskie ulice żyją pamięcią o Czerwcu ’76

W sercu Radomia, przy pomniku na skrzyżowaniu ulic Żeromskiego i 25 Czerwca, odbyły się uroczystości upamiętniające 49. rocznicę protestu robotniczego z 1976 roku. Wydarzenie rozpoczęła msza święta, która zgromadziła licznych mieszkańców chcących oddać hołd uczestnikom tamtych dramatycznych dni. Przed gmachem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, dawniej siedzibą Komitetu Wojewódzkiego PZPR, odbyła się kolejna część obchodów – miejsce to było świadkiem starć między protestującymi a milicją.

Mirosława Hetman, prezes Stowarzyszenia Radomski Czerwiec’76, podkreśliła znaczenie tamtego dnia dla miasta i jego mieszkańców:

„Dla wielu z nas dzień 25 czerwca 1976 roku miał być zwyczajnym dniem pracy i nauki, ale stał się momentem przełomowym, który zmienił życie wielu osób. Wyszliśmy na ulice, by sprzeciwić się podwyżkom cen żywności i niesprawiedliwości wobec robotników. Pamiętajmy o tych ludziach – często dziś schorowanych – i bądźmy z nimi nie tylko w rocznice.”

Prezydent Radomia Radosław Witkowski przypomniał, że odwaga radomskich robotników zapoczątkowała falę przemian społecznych w Polsce. To właśnie po tych wydarzeniach powstał Komitet Obrony Robotników, a później „Solidarność”. „Radom ma prawo być dumny ze swojej historii i z ludzi, którzy nie bali się mówić prawdy” – zaznaczył prezydent podczas uroczystości.

Wyróżnienia i muzyczne akcenty na zakończenie tygodnia pamięci

Podczas obchodów prezydent Witkowski otrzymał Medal „Pro Patria”, przyznawany za zasługi w pielęgnowaniu pamięci o walce o niepodległość Polski. Sam podkreślił, że to wyróżnienie jest także hołdem dla całej społeczności Radomia angażującej się w upamiętnianie wydarzeń Czerwca ’76.

W ramach trwających do końca tygodnia obchodów zaplanowano szereg atrakcji kulturalnych. Już w piątek na placu Corazziego wystąpią zespoły Varius Manx z Kasią Stankiewicz oraz Tabu. Sobota przyniesie koncerty Mery Spolsky i Dominika Dudka oraz piknik (Bez)karna półkolonia na Borkach. Niedziela zakończy tydzień wydarzeniem pod nazwą piknik PRL również na placu Corazziego.

Ważnym momentem było także złożenie kwiatów przez prezydenta Witkowskiego na grobie Stanisława Kowalskiego – wieloletniego prezesa Stowarzyszenia Radomski Czerwiec, który zmarł w listopadzie ubiegłego roku.

Jak Radom zapisał się w historii walki o prawa pracownicze

25 czerwca 1976 roku był dniem wyjątkowym dla całej Polski, jednak to właśnie Radom stał się symbolem oporu wobec niesprawiedliwych podwyżek cen żywności ogłoszonych przez komunistyczne władze. Pierwsza zmiana zakładów „Łucznik” dała sygnał do masowego protestu już o godzinie 6:30. Tysiące robotników wyszło na ulice miasta, kierując się pod siedzibę Komitetu Wojewódzkiego PZPR.

Starcia z milicją były brutalne – użyto gazów łzawiących i armatek wodnych, a setki osób zostało zatrzymanych i pobitych podczas tzw. „ścieżek zdrowia”. W kolejnych miesiącach wielu uczestników protestu spotkały represje sądowe oraz utrata pracy. Mimo tego radomski protest okazał się pierwszym w PRL społecznym ruchem, który doprowadził do szybkiego wycofania drastycznych podwyżek cen jeszcze tego samego dnia.

Reakcja władz była jednak bezwzględna – rozpoczęto kampanię propagandową mającą zdyskredytować miasto i jego mieszkańców. Określenie „warchoły” miało piętno przez wiele lat, a ograniczenie inwestycji centralnych spowolniło rozwój Radomia.

Mimo trudności duch walki i solidarności zapoczątkowany przez radomskich robotników pozostaje inspiracją dla kolejnych pokoleń mieszkańców miasta.

Na podst. UM Radom